تورم

تورم

مباحث تئوریک:

تا قبل از جنگ جهانی اول تورم به معنای افزایش حجم پول اسکناس های غیرقابل تبدیل به طلا و گسترش غیرعادی حجم پول در گردش بود.

پس از جنگ جهانی اول و خصوصا پس از بحران ۱۹۲۹، غالب کشورهای اروپایی به محدودیت قابل تبدیل بودن اسکناس به طلا توجهی نکردند و در نتیجه دست دولت ها در انتشار اسکناس و گسترش حجم پول باز گردید که در نتیجه آن سطح قیمت ها در این کشورها به شدت بالا رفت.

از آن به بعد نیز هیچ افزایش قیمتی را در طول تاریخ نمی توان یافت که ناشی از افزایش حجم پول نبوده باشد.

البته همانطور که در غالب کتاب های اقتصادی آمده است می دانیم که در باب علل تورم، طبقه بندی های متعددی صورت گرفته که در آنها دلایل مختلفی برای انواع تورم ها ارائه گردیده است. اما در عین حال در این طبقه بندی ها دلایل تورم هر چه که معرفی شده باشد، نهایتا این عوامل مادامیکه موجب افزایش حجم پول نشده باشد، موجب بروز تورم نگردیده است.

فریدمن در اینباره می گوید: “تا آنجا که من اطلاع دارم هیچ نمونه تجربی یافت نمی شود که در آن حجم پول نسبت به سطح تولید تغییر قابل ملاحظه ای کرده باشد، بی آنکه سطح قیمت ها نیز در همان جهت به نحو قابل ملاحظه ای تغییر نیافته باشد. و برعکس هیچ نمونه ای را ندیده ام که در آن سطح قیمت ها تغییر عمده ای یافته باشد، بی آنکه تغییر مهمی در همان جهت در حجم پول نسبت به تولید صورت نگرفته باشد”.

به این ترتیب حوادث خاص و عوامل موضعی در حقیقت منشا واقعی تورم نبوده اند، بلکه نقشی که این حوادث ایفا کرده اند، حداکثر ترغیب یا وادار کردن دولتها به افزایش حجم پول بوده است. افزایش دستمزد ها یا افزایش سود کارفرمایان و یا فعالیت محتکران گرچه می تواند قیمت برخی از کالاها بالا ببرد، لکن افزایش عمومی قیمت ها نهایتا تنها با گسترش حجم پول نسبت به تولید صورت خواهد گرفت.

اما علل اولیه که ممکن است باعث گسترش حجم پول شوند، در زمانها و مکانهای مختلف متنوع بوده اند از این قبیل اند: نیازهای فوری و منطقی دولتهای درگیر جنگ، نیازهای حکومت های غیر مسئول و بی بند و بار، تنگناهای گوناگون، ضرورت های منطقی جلوگیری از رکود و بیکاری و سیاستهای گوناگون برای تعدیل قیمت ها و دستمزد ها در شرایط توهم پولی.

اما سعی دولتها در توجیه تورم همواره این بوده که جهت سلب مسئولیت از خود به طرق گوناگون تورم را به محتکران و یا اتحادیه های کارگری و انحصارات، نقص بازار و … نسبت دهند و صحبتی از چاپ و انتشار افزاینده حجم پول به میان نیاورند.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید